Lisansüstü Eğitim

 


Lisansüstü Eğitim

     

1996 – 2007 yılları arası üniversite sınav sonuçlarına bakıldığında 1999-2000 yıllarında sınavı kazanan erkek adayların kızlardan daha fazla olduğu görülmekte ancak 2000-2007 yılları arasında üniversiteyi kazan kız adayların sayısının daha fazla olduğu anlaşılmaktadır. Bu fark 2005-2006 yılları arasında çarpıcı bir oranda artış göstermiştir. (çizelge 4)

Bu sonuçlara göre 1997-2006 yılları arasında üniversiteye girmeyi başaran kızların sayısı sürekli artış göstererek 2003 yılından sonra erkekleri geride bırakmıştır.

Çizelgeye göre 2002 yılına kadar sayıları erkeklerden az olan kazanan kız öğrencileri 2002-2003 yıllarında erkeklerle eşit düzeye gelmiş, günümüzde ise aratrak devam etmektedir.(çizelge 5) Yine 1996-2007 yılları arasında üniversiteyi bitiren kadınlar daha çok lisans düzeyinde eğitim almış, lisansüstü mezu sayısı ise oranla daha az olmuştur. 2006 yılından iitibaren kadınların lisanüstü eğitim düzeyindeki varlığı artmaktadır. Azad Üniversite'sinde (özel) ise erkeklerin sayısı kızlardan daha fazladır ancak bu fark çok büyük değildir.(çizelge 1)

•  kültürel Alanda Kadınların Hizmetleri

Latince Cultura 'dan alınan Kültür sözcüğünün anlamı bitkileri korumak, mecazi anlamda ise düşünceyi korumak anlamındadır. Bu sözcük insan konusunda kullanıldığı zaman, eğitim ve öğretim veya düşünce eğitimi ve fikri meşgalelere işaret etmektedir.

Bu terim antropoloji, halk bilim veya sosyoloji alanında kullanıldığı zaman, farklı bir anlam kazanıyor. Kültür, bir toplumun her alanda kazandığı, öğrendiği ve aktara bildiği şeylere denilir. Dolayısı ile sosyal hayatın teknik alt yapısından kurumsal örgütlere ve psikolojik hayatın anlatım biçimlerine kadar herşeyi kapsamaktadır. Bütün bunlar tıpkı değer düzeni olarak algılanır ve topluluğa bir nevi kalite ve insani vasıf bahşeder.(piro, 1366 : 78-77)

Fars dilinde kültür, bilim, sanat, beceri, eğitim ve öğretim, akıl, edebiyat ve davranış biçimi gibi kavramlarla eş anlamlı olarak görülür. Britanica ansiklopedisinde kültür sözcüğü için tam 200 anlam zikredilmektedir.

İngiliz halk bilimci Taylor 'a göre kültür, toplumun üyesi olan her insanın benimsediği inançlar, ahlaki değerler, yasalar ve örf ve adetleri kapsayan karmaşık bir bütündür. Krober ve Kluckhohm , kültürün, kurumlar tarafından sembolik bir şekilde algılanıp aktarılan, insani topluluğun en iyi kazanımları olan açık veya dolaylı davranış örneklerini kapsadığına inanırlar. Kültürler bütün dünyada nev-i şahsına münhasırdır. Zira her kültürün kendine özgü tarihi zemini vardır. Çeşitli bölgelerdeki insanlar, bedensel olarak birbirine benzeseler de tarihi deneyimlerin farklılığı ve farklı doğal çevreler, kültürlerin oluşmasında etkili olmuştur.

İnsan toplumsal bir varlıktır ve toplumun içinde yaşar, orada güven bulur ve başka bir ifade ile toplum içerisinde kimliğinin maddi ve manevi evrimini kazanır. Bu yüzden toplum kapsamında sosyal hayatı devam ettirme çabaları, bir takım davranış biçimleri, teknik araçlar ve toplu ortak ölçüleri yaratır ki, bunlara kültür denilir. Bu arada inanç ve iitkatlar, öğretiler, bilim ve sanatlar, beceriler ve kabiliyetler, değerler ve semboller kültürel davranış biçimlerini oluşturan öğelerdir ve teknolojik araçlar kültürel araçlar arasında yer alır.(Muhammedi Asl, no 157-158 : 42)

İnsanlar arasındaki farklılıklar, onların özel değer ve inançlarını birbiriyle etkileşim içerisinde olmaya zorlasa da bu inançlar kültür olarak adlandırılan ortak bir kavram kapsamında anlam bulur, değişir, tanımlanır ve toplumun temelini oluşturur. Dolayısı ile kültür, bir yandan insanın düyaya bakışını ve davranış biçimi ve eğilimlerini değiştirirken diğer yandan gerçek anlamda iyi kötü değerlendirmesinin ölçüsü olarak toplumla sembolik irtibat modeli oluşturarak kimlik yapmaya yönelir. Böylece bölgesel, küresel ve ulusal çevrelerde sosyal etkileşim ve reaksyonları etkiliyor. Bu yüzden eğer insanlar, sosyal kültür çerçevesinde pozisyonlara gerçekçi gözü ile bakarlarsa, hedefleri de gerçek bir görünüm kazanacaktır. (a.g.e 43) Herhalükarda kültürün bir kısmı farklı şekillerde kadınların varlığı ve çabaları sayesinde gerçekleşen kazanımlardır. Bunların bazılarını burada açıklamaya çalışacağız :

•  Kadın Sivil Toplum Örgütleri

Son 20, 30 yılda sivil toplum örgütleri ve bu örgütlrin ülkelerin insani, sosyal, iktisadi ve kültürel kalkınmasında geniş ve etkileyici işlevlerine olan küresel eğilim, devletlerin kalkınma programlarında bu örgütlere yer vermelerine yol açmıştır. Günümüzde hemen hemen bütün kalkınmış ülkelerde, sivil toplum örgütleri milletler arasında özel bir konuma sahiptir. Bu örgütlerin mahiyeti öyledir ki, gün geçtiköe kalkınmış ülkelerin planlamalarında daha koyu bir konum kazanmakta ve bu durumun hızla devam etmesi bekleniyor.

Sivil toplum örgütü kavram olarak son yıllarda ülkemizde de gündeme oturmuş; uzun yıllardan beri sivil mahiyet altında geniş faaliyetler yürüten bir çok örgüt ya kadınlar tarafından kurulmuş ya da kadın eksen örgütler olmuşlardır.

Modern anlamda kadın örgütleri sayısı ilk olarak cumhurbaşkanlıği kadın işleri bürosu tarafından (1995 yılında) yayımlanmıştır. Şüan iitibariyle bu tür örgütlerin sayısı 140'ı aşmıştır. Faaliyet alanları ise şu eksenler üzerine yürütülmektedir :

•  siyasi - sosyal örgütler

•  kültürel – eğitimsel örgütler

•  dinin azınlık örgütleri

•  mültecilere ait örgütler

•  uzmanlık eksenli örgütler

•  hayırsever örgütler

•  devlet kadın örgütleri

•  Kültürel Devrim Şurasının alt kategorisi olarak Kadınlar Kültürel ve Sosyal Şurası 1997 yılında kuruldu. Amacı kadınların kültürel ihtiyacını gidermek, ayrıca kadınların gereksinimlerini sağlamak için devlet tarafından yürütülen faaliyetleri koordine etmekle görevlidir.

•  Bütün eyaletlerde şubesi olan Yargı Kurumu Kadın İşleri Bürosu.

•  Yasama Organında Kadın, Genç ve Aile İşleri Komisyonu,

•  İslami Şura Meclisi Araştırmalar Merkezi Kadın İşleri Bürosu,

•  Beden Terbiyesi Kurumu Kadın Sporları İşleri Yardımcılığı     

•  İdari ve İstihdam Kurumu Kadın İşleri Genel Sektreterliği ve Danışmanlığı     

•  Düzenin Maslahatını Belirleme Konseyi Kadın ve Genç İşleri Komitesi     

•  Besiç (gönüllü) direniş güçlei Kadın Kolları, (rehberlik makamına bağlı)     

•  Polis Teşkilatı (Güvenlik Güçleri) Kadın Kolları (rehberlik makamına bağlı)     

•  Yüksek öğretim bakanlığı beşeri ilimler ve kültürel araştırmaları merkezi bünyesine kurulan Kadın Araştırmaları Merkezi     

•  Tarım bakanlığı kalkınma ve halkın katılımını sağlama yardımcılığı bünyesinde kurulan Köy Kadınları İşleri İdaresi     

•  Tüm ülkede Milli Eğitim Bakanlığı eyalet il ve ilçe başkanlıklarında temsilcilik bulunduran Milli Eğitim Bakanlığı Kadın İşleri Bürosu     

•  Dışişleri Bakanlığı Kadın İşleri Bürosu     

•  İçişleri Bakanlığı Kadın İşleri Komisyonu : ülke çapında tam 243 komisyon bulunmaktadır.     

•  Bu komisyonların alt kategorisi olarak Sosyal-Kültürel Kadın Ocakları da eyalalet, il ve ilçe merkezlerinde faaliyet göstermektedirler.     

•  Sağlık Kurumu

      En önemlilerini anlatmaya çalıştığımız bu kurumlar vastasıyla İran heyetleri ve kadın sivil toplum ve gönüllu kuruluşların, uluslararası konferanlara, kadın konulu oturumlara, eğitim kurslarına, B.M veya diğer uluslararası kuruluşlar tarafından düzenlenen toplantılara (örneğin Kahire'de düzenlenen uluslararası nufus ve kalkınma konferansı veya Çin'de düzenlenen 4. kadın konferansı vs...) katılma fırsatı bulmuşlardır. Tabii ki kadınların kabiliyetilerini genişletmek için yapılacak bir iş vardır. Ayrıca islami ülkeleri ilgilendiren bazı toplantılara İran aktif bir şekilde katılmıştır, buna örnek olarak İslam Konferansı Örgütünün düzenlediği toplatının genelgesinde zikredilen kadınlarla ilgili gelişmeler bu cümledendir.

•  basın yayın ve yayıncılık alanında kadınların varlığı

2-1 eserleri ödüle layık görünen kadınlar

1996-2007 yılları arasında cinsiyete göre ödül kazan eser sahipleri

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

Erkek

Kadın

Yıl

15

1

1996

17

1

1997

10

2

1998

14

1

1999

15

0

2000

13

2

2001

17

2

2002

20

3

2003

18

2

2004

13

1

2005

30

2

2006

29

6

2007

     

Kaynak : Kültür ve İslami İrşad Bakanlığı          

2-2 Yayınlar     

Kadın konulu yayınlar içerik kalitesi ve muhatep açısından, genel, yarı uzman ve bilimsel ve uzman yayınlar olarak üç ana gruba bölünmektedir. (çizelge 7)

            
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    

sıra

Yayın adı

Sorumlu müdür

Yazı türü

konu

Yayın süresi

Yayın tarihi

dil

1

Hayatın Ahengi

Sekine Kerimhani

Genel

Aile

Aylık

1998

Farsça

2

Genç ve Aile

Hüseyin Firdevs

Genel

Aile

Aylık

1997

Farsça

3

Ev ve Aile

M. Cevad Şems Abardeh

             

 

Genel

Aile

Iki haftalık

1995

Farsça

4

Aile ve Eğlence

M. Kemal

             

Naseri Zaker

Genel

Aile

Aylık

1992

Farsça

5

Hayatın Yolu

Mitra Alizade

Genel

Aile

Iki haftalık

1995

Farsça

6

Hayat Günleri

Ali Ho'i

Genel

Aile

Iki haftalık

1993

Farsça

7

Sağlıklı Çocuk

Ali Sazmand

Genel

Aile

Iki haftalık

1993

Farsça

8

Aile Ocağı

Ardaşir Hacı Hüseyin

Genel

Aile

Aylık

1996

Farsça

9

Hayatın Çiçekleri

Alirıza Takipoor

Genel

Aile

Iki haftalık

1997

Farsça

10

Halk ve …

M. Bağır

Genel

Aile

Aylık

1997

Farsça

11

Genç Düşünce

Turan Cemşidiyan

Genel

Aile

Aylık

1997

Farsça

12

Hayatın Öğütü

Muhsin Alipoor

Genel

Aile

Aylık

1998

Farsça

13

Kesiş

Sıdika Zinhar

Genel

Kadın

Aylık

1991

Farsça

14

Kadının Mesajı

Muhammed Caferi

Din

Kadın

Aylık

1991

Farsça

15

Çağdaş Kadın

Mehri Su'izi

Genel

Kadın

haftalık

1992

Farsça

16

Bu günün Kadını

Fahime Medeni

Genel

Kadın

haftalık

1997

Farsça

17

Kadın Hakları

Eşref Geramizadeh

Hukuk

Kadın

Aylık

1998

Farsça

18

Kadınlar

Şahla Şerkat

Siyasi

Kadın

Aylık

1991

Farsça

19

Bilinçli

Masume Ebtekar

Bilimsel

Kadın

Üç aylık

1993

Farsça

             

İngilizce

20

Nida

Zehra Mustafavi

Sosyal

Kadın

Üç aylık

1991

Farsça

21

Esadullah Afşar

Genel

Kadın

Aylık

1997

Farsça

22

Tesettür

Şehla Hüseyni

Sanat

Kadın

Üç aylık

1998

Görsel

        

Ayrıca Kültür ve İslami İrşad Bakanlığının yeni siyasetleri doğrultusunda 1997 yılında, “Kadın”, “Ana” ve “Ailenin Sabahı” adlı üç kadın gazetesi yayına başladı. Kadın ve ana adlı gazetele üniversite eğitimi almış kadınlara özel olurken ailenin sabahı adlı gazette genel kitleleri muhatap alıyordu. Ayrıca 1997'den beri yayınlanmakta olan dergileri kesintisiz olarak yayınlanmaya devam etmektedir. Bu dergiler kadın ve aileye özel sekiz uzman dergiden ibarettir.

      2-3- Kadın Yayıncılar
     

1996 yılından bu yana kadın yayıncıları sayısı hızla artmaktadır. (çizelge 8)